O profilowaniu w prasie elektronicznej – jakie obowiązki ciążą na ADO

Dodano: 6 maja 2019
projektowanie strony internetowej

Niejednokrotnie w publikacjach prasowych, które wydawane również w Internecie, korzysta się z mechanizmu śledzenia zachowania czytelników w sieci – poprzez podstawianie powiązanych lub podobnych artykułów oraz reklam. Sprawdź, jakim regułom podlega stosowanie tego typu mechanizmu.

Identyfikatory jako dane osobowe

W pierwszej kolejności ustalmy, co rozumiemy pod pojęciem śledzenia użytkowników w Internecie i czy informacje wynikające z tego „śledzenia” mogą być traktowane jako dane osobowe. Po ustaleniu, że mamy do czynienia z danymi osobowymi – zastanówmy się, jakie obowiązki ma administrator takich danych, w zakresie automatycznego przetwarzania danych i profilowania.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 RODO "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"), przy czym możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej. Definicja danych osobowych wskazuje, że są to wszelkiego rodzaju informacje, w tym również identyfikatory.

Aby mówić o danych osobowych (w tym również cyfrowych np. identyfikatorów) ciąg cyfr (czyli identyfikator) musi się łączyć z konkretną osobą/profilem osoby bo tylko wtedy mówimy o danych osobowych. Nie oznacza to zawsze, że identyfikator wskaże imię i nazwisko użytkownika (choć może tak być), ale że wskaże się profil określonego użytkownika, który może przekazywać informacje o tym użytkowniku.

Przykład

Pod adresem IP jest podmiot, który interesuje się modą i perfumami francuskimi – w związku z tym prezentowane mu będą reklamy francuskich perfum, a pod innym numerem IP będzie „kryła się” osoba, która interesuje się modą vintage i w związku z tym prezentowany będzie mu tekst o trendach modowych vintage w 2019 r.

Czym jest profilowanie

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 pkt 4 RODO profilowanie oznacza dowolną formę zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych, które polega na wykorzystaniu danych osobowych do oceny niektórych czynników osobowych osoby fizycznej, w szczególności do analizy lub prognozy aspektów dotyczących efektów pracy tej osoby fizycznej, jej sytuacji ekonomicznej, zdrowia, osobistych preferencji, zainteresowań, wiarygodności, zachowania, lokalizacji lub przemieszczania się.

2 podstawy prawne profilowania

Co oczywiste, podmiot, który korzysta z profilowania musi wykazać podstawę prawną swojego działania. Wskazać można dwie takie podstawy:

  • zgodę użytkownika (art. 6 ust. 1 pkt a RODO),
  • uzasadniony interes administratora danych (art. 6 ust. 1 pkt f RODO) - aby istniała możliwość wykazania tej podstawy prawnej, śledzenie czy profilowanie nie może nadmiernie ingerować w prywatność użytkowników.
Uwaga

Od 4 maja 2019 r. obowiązuje inne brzmienie art. 18 ust. 4 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, zgodnie z którym usługodawca może przetwarzać, za zgodą usługobiorcy i dla celów reklamy, badania rynku oraz zachowań i preferencji usługobiorców z przeznaczeniem wyników tych badań na potrzeby polepszenia jakości usług świadczonych przez usługodawcę, inne dane dotyczące usługobiorcy, które nie są niezbędne do świadczenia usługi drogą elektroniczną

Zgoda to świadome i dobrowolne wyrażenie woli. Może ono przybrać opcję cyfrowej zgody, która jednak ma być niezależna od innych tego typu oświadczeń.

Przykład

Przykładowy wzór zgody na profilowanie:

„Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych w postaci _______ w celu _______

  1. profilowania i przekazywania mi dedykowanych/dopasowanych materiałów - w tym materiałów reklamowych w oparciu o  analizę przetwarzanych danych osobowych
  2. w celach wynikających z art. 18 ust. 4 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną tj. badania rynku, promocji, marketingu, reklamy itp.”

Warto podkreślić, że zgodnie z art. 13 RODO administrator podaje osobie zainteresowanej informacje o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu, oraz - przynajmniej w tych przypadkach - istotne informacje o zasadach ich podejmowania, a także o znaczeniu i przewidywanych konsekwencjach takiego przetwarzania dla osoby, której dane dotyczą.

Podsumowanie

  1. Śledzenie użytkowników wydania internetowego oraz przedstawianie im (w oparciu o analizę gromadzonych danych) odpowiednio przygotowanych reklam czy artykułów jest formą zautomatyzowanego przetwarzania danych podlegającą przepisom RODO (oczywiście jeśli przetwarzane są dane osobowe).
  2. W przypadku zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (co dotyczy również tzw.  danych cyfrowych np. numer IP w powiązaniu z imieniem/nazwiskiem i np. pocztą e-mail) może  – jak się wydaje w zakresie podstawiania powiązanych artykułów/reklam – wskazać wprost na tzw. profilowanie. 
  3. RODO przewiduje, że zasady rzetelnego i przejrzystego przetwarzania wymagają, by osoba, której dane dotyczą, była informowana o prowadzeniu operacji przetwarzania i o jej celach. W zakresie profilowanie RODO wskazuje również pewne obowiązki, w szczególności poinformowanie o fakcie profilowania.
  4. Na profilowanie poinformowany o tym użytkownik, powinien wyrazić zgodę, jeśli profilowanie nadmiernie ingeruje w jego prywatność. Dodatkowo zmiana ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (dokonana w tzw. ustawie wdrażającej) wskazuje, że usługodawca może przetwarzać, za zgodą usługobiorcy i dla celów reklamy, badania rynku oraz zachowań i preferencji usługobiorców z przeznaczeniem wyników tych badań na potrzeby polepszenia jakości usług świadczonych przez usługodawcę, inne dane dotyczące usługobiorcy, które nie są niezbędne do świadczenia usługi drogą elektroniczną.
  5. W każdym przypadku profilowania pamiętać należy o klauzuli informacyjnej.

Adw.  dr Monika Brzozowska- Pasieka 

Czytelnicy tego artykułu skorzystali również z poniższych narzędzi

Biblioteka ABI

Nasi partnerzy i zdobyte nagrody


© Portal Poradyodo.pl

Poznaj kluczowe zagadnienia, z jakimi możesz się zetknąć podczas codziennej pracy IODO.
E-kurs dla początkującego Inspektora Danych Osobowych. Rzetelna wiedza i praktyczne ćwiczenia.

SPRAWDŹ »

x
wiper-pixel