UODO ostrzega: publiczne przedszkola i szkoły nie mogą żądać numerów PESEL rodziców podczas rekrutacji dzieci. Pozyskiwanie tych danych narusza Prawo oświatowe i RODO. Wyjaśniamy, kiedy PESEL jest legalny i jak unikać błędów w minimalizacji danych.
Publiczne przedszkola i szkoły podstawowe nie mają podstaw prawnych do żądania numerów PESEL rodziców podczas rekrutacji dzieci. Prezes UODO podkreśla, że takie praktyki naruszają Prawo oświatowe oraz kluczowe zasady RODO. Jako IOD w placówce oświatowej lub organie prowadzącym, warto znać te wytyczne, by uniknąć naruszeń i skarg.
Artykuły 150 i 151 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – precyzyjnie określają, jakie dane osobowe musi zawierać wniosek o przyjęcie do publicznej placówki oświatowej. Wymieniają one numer PESEL dziecka (kandydata), ale nie rodziców.
Organ prowadzący nie może rozszerzać tego katalogu, nawet poprzez ustalenie własnego wzoru wniosku (art. 152 tej ustawy). Wszelkie dodatkowe pola, w tym PESEL rodziców, wykraczają poza ramy prawne i stają się nielegalne.
Pozyskiwanie PESEL „na zapas" łamie art. 5 RODO:
Numer PESEL to szczególna kategoria danych (art. 87 RODO), wymagająca wzmożonej ochrony. Zbieranie go preventywnie, np. na ewentualne egzekucje opłat, narusza te zasady, nawet jeśli procedura egzekucyjna jeszcze nie ruszyła.
PESEL rodziców staje się legalny dopiero w odrębnej procedurze egzekucyjnej. Art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga go w tytule wykonawczym – np. przy zaległościach za wyżywienie dziecka.
Wtedy przetwarzanie jest uzasadnione. Jeśli rodzice nie podadzą PESEL, placówka może go uzyskać z rejestru PESEL na podstawie ustawy o ewidencji ludności (art. 46):
Nie rób tego wcześniej – to nadmiarowe działanie.
UODO przypomina też o prawie do usunięcia danych (art. 17 RODO), w tym z backupów systemów IT. Jako administrator, zapewnij procedury umożliwiające szybkie kasowanie.
Źródło: Biuletyn UODO (nr 1/2026)
Zapraszamy na webinar prowadzony w konwencji warsztatowej z wykorzystaniem praktycznych przykładów, pytań i odpowiedzi. Dedykowany jest zarówno do osób początkujących, rozpoczynających lub pełniących funkcję IOD od niedawna, jak również do osób pragnących ugruntować posiadaną wiedzę w zakresie odpowiedniego nadzoru przestrzegania zasad i przepisów z zakresu ochrony danych osobowych w organizacji.
© Portal Poradyodo.pl
