RODO a Data Act

Data Act a dane z inteligentnych urządzeń – nowe prawa użytkowników

Data Act a inteligentne urządzenia – kto ma prawo do danych z samochodów, maszyn i urządzeń IoT?

Inteligentne urządzenia generują dziś ogromne ilości danych. Samochód zapisuje informacje o przebiegu, parametrach pracy i błędach, smartwatch rejestruje dane dotyczące sposobu korzystania z urządzenia, a maszyna przemysłowa zbiera informacje z czujników temperatury, ciśnienia czy drgań. Problem polegał dotąd na tym, że choć dane powstawały podczas korzystania z produktu przez użytkownika, techniczną kontrolę nad nimi bardzo często zachowywał producent. Użytkownik mógł więc kupić kosztowną maszynę albo samochód, ale nadal nie mieć dostępu do danych generowanych przez własne urządzenie.

Korzyści 
  • Data Act daje użytkownikom realne prawo dostępu do danych generowanych przez produkty skomunikowane, takie jak samochody, smartwatche, urządzenia smart home czy maszyny przemysłowe. Prawo może przysługiwać nie tylko właścicielowi, ale również m.in. leasingobiorcy lub najemcy. 
  • Udostępnieniu podlegają przede wszystkim dane surowe i wstępnie przetworzone wraz z potrzebnymi metadanymi, natomiast obowiązek nie musi obejmować dodatkowych analiz i wniosków wypracowanych przez własne algorytmy producenta. Dane dla użytkownika powinny być dostępne łatwo, bezpiecznie, bez zbędnej zwłoki i nieodpłatnie. 
  • Użytkownik może zażądać przekazania danych wybranej firmie trzeciej, np. niezależnemu serwisowi lub dostawcy usług utrzymania ruchu. Data Act ma dzięki temu ograniczać uzależnienie klientów od producenta, ale dostęp do danych nadal podlega ograniczeniom związanym m.in. z RODO, tajemnicą przedsiębiorstwa i bezpieczeństwem produktu. 
  • Data Act zmienia podejście do danych generowanych przez inteligentne urządzenia. Sam fakt, że producent stworzył urządzenie i technicznie kontroluje system, do którego trafiają informacje, nie oznacza już, że użytkownik powinien być od tych danych odcięty.
  • Nie daje jednak również prawa do całej wiedzy znajdującej się w systemach producenta. Trzeba odróżniać dane surowe i wstępnie przetworzone od informacji wywnioskowanych w wyniku dodatkowej analizy.
837b1ee6e1524acbedda311b5b10c54b3e1756b5-xlarge (4)

Kto jest użytkownikiem, a kto posiadaczem danych według Akt w sprawie danych

Rozporządzenie 2023/2854, znane jako Akt w sprawie danych (Data Act), wprowadza nowe obowiązki i prawa dla firm przetwarzających dane z produktów skomunikowanych (IoT) i usług powiązanych. Od 12 września przedsiębiorcy w Polsce muszą ustalić, czy są „użytkownikami” lub „posiadaczami danych” w rozumieniu DA oraz jakie konsekwencje ma ten status dla ich relacji z innymi podmiotami i zgodności z RODO.

Korzyści 

  • Data Act (Akt w sprawie danych) wprowadza nowe obowiązki i prawa dotyczące statusu użytkownika danych oraz posiadacza danych, szczególnie w kontekście Internetu Rzeczy (IoT) i usług powiązanych, co ma bezpośredni wpływ na firmy zajmujące się przetwarzaniem danych.

  • Status użytkownika danych według Data Act przysługuje osobie fizycznej lub prawnej, która korzysta z produktów skomunikowanych lub usług powiązanych, natomiast posiadacz danych to podmiot posiadający prawo lub obowiązek wykorzystywania i udostępniania danych, zgodnie z nowymi przepisami unijnymi.

  • Data Act oraz przepisy RODO nakładają na firmy obowiązek weryfikacji swojego statusu w zakresie przetwarzania danych osobowych i nieosobowych, a także wdrożenia odpowiednich procedur zgodnie z obowiązkami firm wynikającymi z przepisów o danych i ochronie prywatności.

Unijny Akt w sprawie danych a RODO - wzajemne relacje

Unijny Akt w sprawie danych a RODO - wzajemne relacje

Od 12 września w Polsce należy bezpośrednio stosować przepisy unijnego rozporządzenia 2023/2854, zwanego Aktem w sprawie danych (DA). Ustanawia ono prawa i obowiązki wskazanych w nim podmiotów, odnosząc się zarówno do danych osobowych, jak i nieosobowych. Pozostaje zatem postawić pytanie o relacje DA i RODO.

Korzyści 
  • Data Act (DA) uzupełnia RODO i rozszerza regulację na dane osobowe i nieosobowe, dając nowe prawa użytkownikom produktów i usług powiązanych (PS-UP, UPD), ale w razie kolizji pierwszeństwo zachowuje RODO oraz przepisy UE i krajowe dotyczące ochrony danych osobowych, prywatności i poufności komunikacji. 
  • DA obejmuje szeroką grupę uczestników – producentów i dostawców PS-UP, dostawców usług przetwarzania danych (np. chmura), użytkowników (zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców), posiadaczy i odbiorców danych, organy publiczne oraz uczestników przestrzeni danych. Powstają liczne kombinacje ról, w których ten sam podmiot może być równocześnie np. użytkownikiem, posiadaczem danych i administratorem danych osobowych. 
  • DA wprowadza prawa dostępu, przenoszenia i udostępniania danych zarówno osobowych, jak i nieosobowych, zapewnia mechanizmy zmiany dostawców usług przetwarzania danych oraz chroni przed nadużyciami w umowach między przedsiębiorcami. Firmy „niewyspecjalizowane” (np. gastronomiczne) będą dotknięte głównie obowiązkami z rozdziałów III i V DA, a dostarczyciele PS-UP i dostawcy UPD muszą jednocześnie przestrzegać DA i RODO, co wymaga spójnych procedur i analizy każdej sytuacji pod kątem zgodności z obiema regulacjami.

Poznaj kluczowe zagadnienia, z jakimi możesz się zetknąć podczas codziennej pracy IODO.
E-kurs dla początkującego Inspektora Danych Osobowych. Rzetelna wiedza i praktyczne ćwiczenia.

SPRAWDŹ »

© Portal Poradyodo.pl

24-h bezpłatny test portalu!
Zyskaj pełen dostęp do bazy porad i aktualności!

SPRAWDŹ »

x