analiza ryzyka RODO

Shadow AI w firmie – analiza ryzyka i wzory procedur

Zmiany w procedurach i analizach ryzyka dotyczące ochrony przed Shadow AI – przykładowe wzory

Shadow AI to zjawisko polegające na wykorzystywaniu przez pracowników narzędzi opartych na sztucznej inteligencji do realizacji zadań służbowych bez wiedzy, zgody lub nadzoru kierownictwa firmy. Dotyczy to m.in. publicznie dostępnych chatbotów, generatorów treści, asystentów programistycznych czy narzędzi do analizy dokumentów. Korzystanie z takich rozwiązań może prowadzić do niekontrolowanego ujawnienia informacji poufnych, tajemnic przedsiębiorstwa oraz danych osobowych, a w konsekwencji do naruszenia zasad bezpieczeństwa informacji i przepisów RODO. Aby ograniczyć ryzyko związane z Shadow AI, organizacja powinna uwzględnić je w analizach ryzyka, politykach bezpieczeństwa, procedurach ochrony danych oraz zasadach korzystania z narzędzi AI. Istotne są również szkolenia pracowników, określenie dozwolonych zastosowań sztucznej inteligencji i wdrożenie mechanizmów kontroli, które pozwolą zapobiegać przetwarzaniu danych poza wiedzą i kontrolą administratora.

Korzyści 
  • Shadow AI może prowadzić do naruszenia RODO i ujawnienia poufnych informacji. Zagrożenie dotyczy korzystania z nieautoryzowanych chatbotów i innych narzędzi AI, do których pracownicy mogą wprowadzać dane osobowe, dokumenty firmowe lub tajemnice przedsiębiorstwa.
  • Ochrona przed Shadow AI wymaga uwzględnienia tego zjawiska w analizie ryzyka AI. Firma powinna ocenić możliwe skutki incydentów i wdrożyć odpowiednie zabezpieczenia, takie jak ograniczenie dostępu, maskowanie danych, monitoring, blokowanie narzędzi oraz stosowanie systemów DLP.
  • Zasady korzystania z AI powinny zostać opisane w procedurach i umowach. Ważne są również szkolenia pracowników, wykaz dopuszczonych systemów AI, procedury zgłaszania incydentów oraz regularna aktualizacja zabezpieczeń i dokumentacji.
UODO: brak weryfikacji procesora i analizy ryzyka poczty

Sam certyfikat ISO nie wystarczy do weryfikacji podmiotu przetwarzającego

Prezes UODO upomniał szpital specjalistyczny w Sosnowcu oraz podmiot świadczący usługę poczty elektronicznej po naruszeniu danych 224 osób. Administrator nie zweryfikował, czy procesor rzeczywiście zapewnia odpowiednie zabezpieczenia, a analiza ryzyka nie obejmowała konkretnie zewnętrznego dostawcy poczty. Sprawa pokazuje, że deklaracje zgodności z RODO i certyfikat ISO/IEC 27001 nie zwalniają administratora z obowiązku kontroli podmiotu przetwarzającego.

Analiza ryzyka w RODO – instrukcja krok po kroku, metodyka i obowiązek administratora

Analiza ryzyka w RODO – jak ją prawidłowo przeprowadzić

Analiza ryzyka w RODO to jeden z podstawowych obowiązków każdego administratora danych osobowych, wynikający bezpośrednio z podejścia opartego na ryzyku (risk-based approach). W praktyce bywa jednak często mylona z oceną skutków dla ochrony danych (DPIA) z art. 35 RODO, która ma zastosowanie wyłącznie w określonych przypadkach. Prawidłowo przeprowadzona analiza ryzyka pozwala dobrać adekwatne środki techniczne i organizacyjne, uwzględniając charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania, a także ryzyko naruszenia praw i wolności osób fizycznych oraz interesów administratora.

Korzyści 
  1. Analiza ryzyka w RODO to podstawowy obowiązek administratora wynikający z podejścia opartego na ryzyku (risk-based approach), pozwalający dobrać adekwatne środki techniczne i organizacyjne zgodnie z art. 32 RODO – jest to proces odrębny od DPIA z art. 35, który stosuje się tylko w określonych przypadkach.
  2. Proces analizy obejmuje 16 konkretnych kroków – od ustalenia punktu wyjścia (perspektywa praw i wolności osób fizycznych), przez identyfikację procesów przetwarzania, zasobów, zagrożeń i podatności, aż po szacowanie ryzyka, dobór środków ochrony, dokumentację i ciągły monitoring.
  3. Szacowanie ryzyka może być prowadzone metodą ilościową (prawdopodobieństwo × skutek) lub jakościową (poziomy: niskie/średnie/wysokie), a po oszacowaniu administrator wybiera strategię: redukcję, unikanie, przeniesienie lub akceptację ryzyka, przy czym cały proces musi być uporządkowany, powtarzalny i udokumentowany zgodnie z zasadą rozliczalności.

Ponadto z artykułu dowiesz się m.in.:

1. Jaka jest różnica między analizą ryzyka w RODO a DPIA (ocena skutków dla ochrony danych)?

2. Czy RODO narusza konkretną metodykę przeprowadzania analizy ryzyka?

3. Jakie są główne strategie zarządzania ryzykiem po jego szacowaniu?

4. Z czego perspektywy należy oceniać ryzyko w RODO?

5. Czy analiza ryzyka jest procesem jednorazowym?

(I) Nowa unijna podstawa odpowiedzialności za szkodę w danych osobowych – dyrektywa PLD i jej wpływ na RODO

Nowa unijna podstawa odpowiedzialności za szkodę w danych osobowych – dyrektywa PLD i jej wpływ na RODO

Unijna dyrektywa PLD rozszerza odpowiedzialność za produkty wadliwe na oprogramowanie i dane cyfrowe, w tym osobowe, nakładając obowiązek ujawniania dowodów w sporach sądowych – co wpływa na procedury ochrony danych w firmach, choć nie zmienia bezpośrednio zasad RODO.

Korzyści 
  • Dyrektywa PLD obejmuje dane osobowe jako "produkt wadliwy", umożliwiając odszkodowania za ich zniszczenie/uszkodzenie (np. przez AI), ale nie zastępuje RODO w przypadkach celowych naruszeń.
  • Nakłada obowiązek ujawniania dowodów w sądach (zgodny z art. 6 RODO), co wymaga aktualizacji analiz ryzyka i udziału IOD w decyzjach o udostępnianiu danych.
  • W Polsce wdrożenie do 9 grudnia 2026 r. via Kodeks cywilny; stosuje się do produktów po tej dacie, z wyłączeniami dla darmowego oprogramowania.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy PLD zastępuje RODO w ochronie danych osobowych?
  • Kto ponosi odpowiedzialność wg PLD?
  • Kiedy Polska wdroży PLD?
  • Jak PLD wpływa na inspektora ochrony danych (IOD)?
300x250 (3) 1

NIS2 i RODO: Praktyczne obowiązki IOD w cyberbezpieczeństwie – zapisz się na certyfikowane szkolenie!

NIS2 wprowadza rewolucję w zarządzaniu bezpieczeństwem informacji, nakładając na organizacje nowe obowiązki. Jako Inspektor Ochrony Danych (IOD) nie możesz ignorować tych zmian – twoja rola ewoluuje od ochrony danych osobowych do systemowego nadzoru nad cyberzagrożeniami. Nasze certyfikowane szkolenie online "NIS2 i RODO – obowiązki IOD" to praktyczne przygotowanie do tych wyzwań. Dzięki szkoleniu opanujesz kluczowe narzędzia, unikniesz błędów i zintegrujesz wymagania obu regulacji.

(I) Brak analizy ryzyka i testowania środków bezpieczeństwa – upomnienia dla sądu

Brak analizy ryzyka i testowania środków bezpieczeństwa – upomnienia dla sądu

Prezes UODO udzielił upomnień prezesowi i dyrektorowi Sądu Rejonowego Lublin-Zachód. Kontrola ujawniła brak prawidłowej analizy ryzyka, zaniechania w testowaniu środków bezpieczeństwa oraz niepełną politykę ochrony danych. Sprawa rozpoczęła się po naruszeniu ochrony danych przy udostępnianiu informacji publicznej.

Analiza ryzyka w podmiocie leczniczym – ustawa o KSC, RODO i ISO 27005

Analiza ryzyka w podmiocie leczniczym zgodnie z ustawą o KSC i normą ISO 27005

Analiza ryzyka bezpieczeństwa informacji w podmiocie leczniczym to obowiązek wynikający z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz wymogów RODO, kluczowy dla ochrony danych pacjentów i ciągłości działania placówki. Oparta na normie ISO/IEC 27005 metodyka pozwala zidentyfikować aktywa i zagrożenia, oszacować prawdopodobieństwo i skutki incydentów, określić poziom ryzyka oraz wybrać strategię postępowania: modyfikację, akceptację, unikanie lub przeniesienie ryzyka.

RODO w bibliotece: okres przechowywania danych czytelników, analiza ryzyka i prawo do bycia zapomnianym

RODO w bibliotece: okres przechowywania danych czytelników, analiza ryzyka i prawo do bycia zapomnianym

W jaki sposób biblioteka publiczna powinna przechowywać dane osobowe czytelników zgodnie z RODO? Jak długo można je legalnie archiwizować, a kiedy trzeba je usunąć? Artykuł wyjaśnia zasady ustalania okresu retencji, realizacji prawa do bycia zapomnianym, przeprowadzania analizy ryzyka oraz obowiązki biblioteki związane z prowadzeniem Biuletynu Informacji Publicznej i przetwarzaniem danych przez jednostki samorządowe.

Korzyści 

 

  • RODO w bibliotece wymaga określenia okresu przechowywania danych osobowych czytelników z uwzględnieniem przedawnienia roszczeń i zasad retencji danych.

  • Biblioteka powinna respektować prawo do bycia zapomnianym, prowadzić analizę ryzyka oraz wdrażać środki bezpieczeństwa danych osobowych.

  • Dyrektor biblioteki ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów RODO, w tym za wdrażanie odpowiednich polityk ochrony danych, współpracę z Inspektorem Ochrony Danych (IOD) oraz zapewnienie bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych czytelników.

WSA potwierdza decyzję Prezesa UODO: Kara za brak analizy ryzyka i nieprawidłową ochronę danych

WSA potwierdza decyzję Prezesa UODO: Kara za brak analizy ryzyka i nieprawidłową ochronę danych

Wyrok WSA z 3 lipca 2025 r. w sprawie Delta KTW i InterSYS (sygn. akt II SA/Wa 2056/24) potwierdza, że brak analizy ryzyka, nieadekwatne środki ochrony danych oraz niewłaściwy nadzór nad podmiotem przetwarzającym skutkują dotkliwymi karami administracyjnymi. Sprawdź, jakie wnioski płyną z tego orzeczenia dla praktyki ochrony danych osobowych.

brak analizy ryzka i kara dla szpitala

Brak rzetelnej analizy ryzyka przyczyną kary dla szpitala

Prezes UODO nałożył karę 66 500 zł na Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny w Białymstoku za niewdrożenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych oraz nieprawidłową analizę ryzyka. Sprawa ta stanowi istotne ostrzeżenie dla wszystkich administratorów danych – ochrona danych osobowych musi być oparta na rzetelnej, systematycznej analizie ryzyka, uwzględniającej prawa i wolności osób, których dane dotyczą.

8a2dc9a48f3494977d83f9167f08a400c7ea1919-xlarge (2)

Jak przygotować analizę ryzyka RODO dla usług finansowych

Pytanie:  Prowadzę Biuro Usług Płatniczych jako jednoosobową działalność i do tej pory robiłam analizę ryzyka w RODO w sposób opisowy. Chciałabym ten proces ujednolicić, ale nie mam odpowiedniego wzoru i nie wiem jak prawidłowo to wykonać. Jak to zrobić?
Analiza ryzyka w związku z ochroną sygnalistów

Ochrona sygnalistów – jakie zagrożenia uwzględnić w toku analizy ryzyka RODO

Przed wdrożeniem nowych rozwiązań w ramach ochrony sygnalistów i związanym z tym przetwarzaniem danych osobowych rolą organizacji jako administratora danych osobowych było przeprowadzenie analizy ryzyka RODO. Analiza ta jest procesem ciągłym, dlatego musi być dokonywana na bieżąco także w trakcie tego przetwarzania. Sprawdzamy, na jakie zagrożenia należy zwrócić uwagę w analizie ryzyka związanej z procesem obsługi zgłoszeń naruszenia prawa od sygnalistów.

Analiza ryzyka RODO – 7 kroków

Analiza ryzyka to podstawowy obowiązek każdego administratora i podmiotu przetwarzającego. Jej celem jest ustalenie, jakie ryzyko wiąże się z określonymi czynności przetwarzania danych osobowych. Na analizę ryzyka składa się:

  • określenie kontekstu przetwarzania danych,
  • identyfikacja procesów przetwarzania danych osobowych
  • inwentaryzacja zasobów związanych z ochroną danych osobowych
  • identyfikacja zagrożeń,
  • identyfikacja podatności,
  • szacowanie ryzyka,
  • zarządzanie ryzykiem.

O tym, jak dokonuje się analizy ryzyka, przeczytasz w artykule: Jak przeprowadzać analizę ryzyka zgodnie z RODO.

Korzyści 

W artykule znajdziesz katalog zagrożeń, które mogą zostać zidentyfikowane w ramach przetwarzania danych osobowych związanego z ochroną sygnalistów. Wskazujemy także, jak są możliwe drogi zarządzania tym ryzykiem.

Analiza ryzyka RODO powinna uwzględniać możliwość zgubienia laptopa z danymi osobowymi

Analiza ryzyka RODO powinna uwzględniać możliwość zgubienia laptopa z danymi osobowymi

Braki w analizie ryzyka były przyczyną nałożenia przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych kary na Chorągiew Społeczną Związku Harcerstwa Polskiego. W analizie tej nie uwzględniono ryzyka związanego ze zgubieniem laptopa z danymi osobowymi i nie wdrożono środków bezpieczeństwa danych.

4c2b286d2dfde72f4ec3c9c456fdc9b76c1bf619-large

Analiza ryzyka RODO w związku z czasową utratą dostępu do danych

Pytanie:  Zdarza się, że w organizacjach dochodzi do czasowej utraty dostępu do danych osobowych. Administrator na pewien czas traci dostęp do danych, ale potem odzyskuje nośnik i nie ma żadnych informacji na temat nieuprawnionego dostępu do danych osobowych. Czy w takiej sytuacji zasadne jest przeprowadzenie analizy ryzyka RODO - podstawowego obowiązku w zakresie ochrony danych osobowych? Odpowiedź w artykule.
analiza ryzyka

Analiza ryzyka RODO zgodnie z wytycznymi ENISA

Analiza ryzyka związanego z przetwarzaniem danych osobowych to bezwzględny i podstawowy obowiązek każdego administratora. Co więcej, nie jest to jednorazowe działanie. Jej niewykonanie lub nienależyte wykonanie może prowadzić do nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa danych osobowych, a w konsekwencji do ich wycieku i odpowiedzialności administratora, z karami UODO włącznie. Jak przeprowadzić analizę ryzyka w organizacji? RODO nie zawiera odpowiedzi na to pytanie. Sprawdź, jak przeprowadzić analizę ryzyka z uwzględnieniem wytycznych ENISA.

Przeprowadzenie analizy ryzyka w kontekście norm wskazanych w wytycznych ENISA

ENISA jest unijną agencją zajmującą się cyberbezpieczeństwem. Agencja ta w marcu 2022 r. opublikowała poradnik (wytyczne) dotyczący standardów w procesie zarządzania ryzykiem. Poradnik ten zawiera m.in. porównanie i informacje na temat popularnych norm wykorzystywanych w analizie ryzyka. Zaliczane są do nich m.in. normy:

  • ISO 27005 (Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej),
  • NIST SP 800-39 (Narodowego Instytutu Standaryzacji i Technologii, podlegającego pod amerykański Departament Handlu).

Normy te mają charakter ponadnarodowy i są przyjmowane w ramach konsensusu przez ekspertów czy przedstawicieli różnych krajów.

Wytyczne ENISA same w sobie nie są wiążące, ale pozwalają spełnić wymogi wynikające z przepisów prawa. Mogą być pomocne w wyborze odpowiedniego narzędzia do oceny ryzyka i wspomóc organizację w trakcie przeprowadzenia całego procesu analizy.

Korzyści 

Z artykułu dowiesz się:

  • jak przeprowadzić analizę ryzyka krok po kroku zgodnie z wytycznymi ENISA,
  • jak szacować ryzyko w kontekście bezpieczeństwa IT,
  • jak postąpić z oszacowanym ryzykiem,
  • kto powinien wziąć udział w procesie analizy ryzyka.

Poznaj kluczowe zagadnienia, z jakimi możesz się zetknąć podczas codziennej pracy IODO.
E-kurs dla początkującego Inspektora Danych Osobowych. Rzetelna wiedza i praktyczne ćwiczenia.

SPRAWDŹ »

© Portal Poradyodo.pl

24-h bezpłatny test portalu!
Zyskaj pełen dostęp do bazy porad i aktualności!

SPRAWDŹ »

x