Śledztwo ws. wygenerowanego przez AI zdjęcia uczennicy powinno zostać wznowione

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Mirosław Wróblewski, skierował do Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka pismo, w którym wzywa do ponownego podjęcia śledztwa dotyczącego wygenerowania nagiego zdjęcia uczennicy przez jej rówieśników za pomocą aplikacji opartej na sztucznej inteligencji. Zdjęcie to zostało opublikowane w mediach społecznościowych.

UODO przypomina, że już w czerwcu 2025 r. urząd zawiadomił policję o możliwości popełnienia przestępstwa. Organy ścigania odmówiły jednak wszczęcia postępowania, uznając, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego określonego w art. 190a § 2 k.k., 202 § 3 Kodeksu karnego oraz 107 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowy. Jako uzasadnienie podano, iż pokrzywdzona uczennica nie poniosła jakiejkolwiek szkody majątkowej lub osobistej, natomiast wygenerowana fotografia nie zawiera treści pornograficznych, ponieważ nie przedstawia narządów płciowych dziecka ani nie ukazuje dziecka uczestniczącego w rzeczywistej lub pozorowanej czynności seksualnej. Organy ścigania ustaliły ponadto, że wizerunek małoletniej nie został pozyskany z chronionego zbioru danych osobowych, lecz pochodzi z ogólnodostępnych materiałów zamieszczonych w internecie. Uznały również, że dokonana modyfikacja zdjęcia nie stanowi przetwarzania danych osobowych.

W swoim piśmie Prezes UODO podkreśla, że argumenty za odrzuceniem sprawy są sprzeczne z przepisami o ochronie danych osobowych. Jak zaznacza, źródło zdjęcia – nawet jeśli jest ono dostępne publicznie – nie ma znaczenia. Liczy się fakt, że przedstawia ono osobę możliwą do zidentyfikowania, a więc dane osobowe.

Zdaniem Prezesa UODO, przerobienie zdjęcia małoletniej stanowi operację przetwarzania danych osobowych, a więc wymaga odpowiedniej podstawy prawnej. Sprawcy – uczniowie szkoły – nie mieli żadnego uprawnienia do modyfikacji wizerunku i jego dalszego rozpowszechniania. Tym samym, oprócz naruszenia RODO, doszło również do ingerencji w dobra osobiste dziewczynki, takie jak godność i prawo do prywatności.

W sprawie tej pojawia się także aspekt dynamicznie rozwijających się technologii generatywnych opartych o sztuczną inteligencję. UODO zwraca uwagę, że stosowanie narzędzi do przerabiania lub generowania wizerunków osób – szczególnie małoletnich – może prowadzić do poważnych naruszeń prawa ochrony danych oraz przepisów karnych.

Jak wskazuje prezes Wróblewski, prawo musi nadążać za nowymi zagrożeniami wynikającymi z rozwoju technologii AI. Organy ścigania powinny analizować tego rodzaju zdarzenia w kontekście ich rzeczywistych skutków, nie zaś formalnej definicji materiałów pornograficznych.

W piśmie do Prokuratora Generalnego prezes UODO zwraca także uwagę na zjawisko CSAM (child sexual abuse material) – tworzenie i wykorzystywanie materiałów przedstawiających seksualne nadużycia wobec dzieci. Wskazuje, że generowanie realistycznych, sfabrykowanych materiałów z udziałem małoletnich – nawet jeśli nie przedstawiają one rzeczywistych czynności seksualnych – może mieć poważne skutki dla ofiar i powinno być traktowane z całą surowością prawa.

UODO oczekuje, że ponowne wszczęcie postępowania wykaże społeczną i prawną nieakceptowalność takich praktyk oraz przyczyni się do realnej ochrony dzieci przed nadużyciami technologicznymi.

Źródło: UODO