Nowelizacja Prawa oświatowego a RODO – UODO wskazuje luki w regulacjach dotyczących telefonów

Projekt nowelizacji Prawa oświatowego w zakresie korzystania z telefonów komórkowych przez uczniów budzi istotne wątpliwości z perspektywy ochrony danych osobowych. Prezes UODO Mirosław Wróblewski w swojej opinii wskazuje, że proponowane przepisy wymagają doprecyzowania oraz uzupełnienia o rozwiązania systemowe, które realnie ograniczą ryzyka dla prywatności dzieci i młodzieży.

Prezes UODO podkreśla, że samo umożliwienie szkołom wprowadzania zakazów korzystania z telefonów nie jest wystarczające. Kluczowe jest precyzyjne określenie warunków używania urządzeń elektronicznych, w tym jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy dopuszczalne jest rejestrowanie obrazu i dźwięku.

Z perspektywy RODO nagrywanie stanowi bowiem formę przetwarzania danych osobowych o podwyższonym ryzyku, szczególnie gdy dotyczy osób trzecich bez ich wiedzy lub zgody. W ocenie organu nadzorczego brak jednoznacznych regulacji może prowadzić do nadużyć i naruszeń praw uczniów oraz pracowników szkoły.

W opinii wskazano szereg zagrożeń wynikających z niekontrolowanego korzystania z urządzeń cyfrowych przez uczniów:

• publikowanie wizerunku i nagrań bez zgody osób, których dane dotyczą
• cyberprzemoc i naruszenia prywatności
• wykorzystywanie technologii deepfake do tworzenia fałszywych materiałów
• uzależnienia behawioralne, w tym od treści szkodliwych

Szczególne zaniepokojenie budzi rosnące wykorzystanie technologii deepfake, które może prowadzić do poważnych naruszeń dóbr osobistych oraz bezprawnego przetwarzania danych.

Statut szkoły a RODO – granice regulacji

Prezes UODO jednoznacznie wskazuje, że statut szkoły nie może samodzielnie regulować zasad przetwarzania danych osobowych na prywatnych urządzeniach uczniów. Oznacza to, że:

• szkoła nie ma kompetencji do określania zasad legalizujących nagrywanie na prywatnych telefonach
• przepisy ustawowe powinny jasno określać zakres dopuszczalnych działań
• konieczne jest uwzględnienie zasad minimalizacji danych i proporcjonalności

Z tego względu projekt ustawy powinien zawierać bardziej szczegółowe wytyczne dotyczące tego, jakie elementy musi obejmować regulacja statutowa.

Jednym z kluczowych postulatów UODO jest doprecyzowanie pojęć użytych w projekcie, takich jak „warunki wnoszenia” urządzeń elektronicznych. Brak jasności w tym zakresie może prowadzić do:

• rozbieżnej interpretacji przepisów przez szkoły
• nieuprawnionego rozszerzania zakresu przetwarzania danych
• trudności w egzekwowaniu odpowiedzialności

Organ nadzorczy sugeruje także wprowadzenie regulacji dotyczących bezpiecznego przechowywania telefonów w czasie pobytu ucznia w szkole.

W odniesieniu do uczniów pełnoletnich projektowane ograniczenia powinny być oceniane pod kątem zgodności z konstytucyjnymi prawami i wolnościami. UODO wskazuje jednak, że:

• ograniczenia mogą być dopuszczalne, jeśli są proporcjonalne
• celem regulacji powinno być zapewnienie bezpieczeństwa i dobrostanu uczniów
• konieczne jest wyważenie interesów prywatności i porządku szkolnego

Prezes UODO ponownie zwraca uwagę na problem deepfake jako istotnego zagrożenia dla ochrony danych. Wskazuje na potrzebę:

• wprowadzenia skutecznych mechanizmów ochrony prawnej
• uwzględnienia tego ryzyka w procesie legislacyjnym
• działań edukacyjnych skierowanych do dzieci i młodzieży.

W ocenie UODO regulacja dotycząca korzystania z telefonów przez uczniów powinna mieć charakter systemowy i obejmować nie tylko szkoły, ale również inne obszary, takie jak wypoczynek dzieci i młodzieży.

Istotnym elementem uzupełniającym regulacje prawne powinna być także edukacja w zakresie bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z technologii cyfrowych.

Źródło: UODO, DPNT.401.112.2026, DPNT.401.137.2026