Aktualny

Badanie trzeźwości posłów i senatorów – UODO przypomina o obowiązkach wynikających z RODO

Dodano: 7 stycznia 2026
UODO: badanie trzeźwości parlamentarzystów wymaga zgodności z RODO i testu prywatności

Projekt ustawy mający umożliwić badanie trzeźwości posłów i senatorów budzi wątpliwości Prezesa UODO. Organ nadzorczy wskazuje, że planowane przepisy muszą zapewniać zgodność z RODO, szczególnie w zakresie przetwarzania danych o zdrowiu, oraz podkreśla potrzebę przeprowadzenia testu prywatności i oceny skutków dla ochrony danych.

Prezes UODO o przetwarzaniu danych szczególnej kategorii (art. 9 RODO)

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zgłosił uwagi do poselskiego projektu ustawy umożliwiającej przeprowadzanie badań trzeźwości parlamentarzystów. Projekt zakłada wprowadzenie zmian w ustawie o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz w ustawie o Straży Marszałkowskiej.

Organ nadzorczy przypomniał, że informacje o obecności alkoholu w organizmie stanowią dane osobowe dotyczące zdrowia w rozumieniu art. 4 pkt 15 RODO. Przetwarzanie takich danych oznacza przetwarzanie danych szczególnych kategorii, o których mowa w art. 9 ust. 1 RODO. W konsekwencji możliwe jest ono wyłącznie po spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 9 ust. 2 RODO oraz z zachowaniem zasad określonych w art. 5 RODO.

Test prywatności i ocena skutków dla ochrony danych (DPIA)

Prezes UODO zalecił, aby projekt ustawy objąć testem prywatności (Privacy Test) oraz przeprowadzić ocenę skutków dla ochrony danych (DPIA). Jak podkreślił, analiza ta powinna obejmować zarówno ryzyka dla praw i wolności parlamentarzystów, jak i niezbędność zakresu pozyskiwanych danych.

Zdaniem organu, dane ujawniające stan zdrowia, kondycję fizyczną czy ewentualne uzależnienia wymagają szczególnej ochrony oraz należytego uzasadnienia w świetle zasady minimalizacji danych i ograniczenia celu.

Odwołanie do wcześniejszych regulacji o kontroli trzeźwości

UODO przypomniał, że zagadnienie przetwarzania danych osobowych w kontekście kontroli trzeźwości było już przedmiotem dyskusji przy nowelizacji Kodeksu pracy (art. 221c–221g). Przepisy regulują kontrolę pracowników na obecność alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu w ich organizmach. Również w ustawie o Straży Marszałkowskiej w art. 50a zostały wprowadzone rozwiązania dotyczące badania funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej na zawartość w organizmie alkoholu lub na obecność w organizmie innego podobnie działającego środka. Prezes UODO wskazał, że przepisy w tych ustawach zawierają rozwiązania, pozwalające chronić dane osobowe i prywatność osób fizycznych, określają również jak takie badania mają się odbywać, aby zapewnić poszanowanie godności i intymność badanych osób.

Konieczne zmiany w projekcie ustawy – zgodność z zasadami RODO

W opinii Prezesa UODO obecna wersja projektu narusza szereg zasad określonych w art. 5 RODO. Organ rekomenduje m.in.:

  • jasne określenie celu przeprowadzania badań oraz zakresu danych osobowych, które będą pozyskiwane,
  • wprowadzenie katalogu danych, które mogą być przetwarzane,
  • uregulowanie kwestii dokumentowania, przechowywania i usuwania danych z badań trzeźwości,
  • zapewnienie przebiegu badania z poszanowaniem godności i intymności osoby badanej,
  • sprecyzowanie wymagań technicznych dla urządzeń pomiarowych.

Badanie trzeźwości parlamentarzystów a RODO

Stanowisko Prezesa UODO stanowi istotny sygnał dla wszystkich administratorów danych przetwarzających informacje o stanie zdrowia – nawet gdy odbywa się to w szczególnym kontekście życia publicznego. Proponowane zmiany muszą być poprzedzone analizą ryzyka oraz oceną skutków dla ochrony danych, co pozwoli zachować równowagę między interesem publicznym a prawem do prywatności.

Źródło: UODO, DPNT.401.401.2025

Nasi partnerzy i zdobyte nagrody » 


Nagrody i wyróżnienia» 

Poznaj kluczowe zagadnienia, z jakimi możesz się zetknąć podczas codziennej pracy IODO.
E-kurs dla początkującego Inspektora Danych Osobowych. Rzetelna wiedza i praktyczne ćwiczenia.

24-h bezpłatny test portalu!
Zyskaj pełen dostęp do bazy porad i aktualności!

SPRAWDŹ »

x