GIODO: ustawa antyterrorystyczna narusza prawa obywateli

Wioleta Szczygielska

Autor: Wioleta Szczygielska

Dodano: 21 listopada 2016
GIODO: Ustawa antyterrorystyczna narusza prawa obywateli

Przepisy ustawy antyterrorystycznej mogą naruszać konstytucyjne prawa obywateli, w tym prawo do prywatności – stwierdził GIODO w odpowiedzi na pismo prezesa Trybunału Konstytucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny bada, czy ustawa antyterrorystyczna jest zgodna z Konstytucją. Zajmuje się tą sprawą na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Trybunał poprosił Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o ustosunkowanie się do kwestionowanych przepisów.

Generalny inspektor stwierdził, że ograniczenie wolności i praw obywatelskich proponowane w ustawie, powinno być proporcjonalne do celu, którym jest ochrona bezpieczeństwa publicznego i przeciwdziałanie zdarzeniom o charakterze terrorystycznym. GIODO nie zaprzecza, że aby osiągnąć ten cel, należy wkroczyć w sferę wolności i praw obywateli. Jednak, jak podkreśla organ, powinno się to obywać z poszanowaniem zasad prawidłowej legislacji i wyłączności regulacji ustawowej.

Ustawodawca musi pamiętać też o zasadzie proporcjonalności – stosowane środki powinny być odpowiednie (nie da się bez nich osiągnąć celu) i niezbędne (zamierzonego celu nie da się osiągnąć lepiej za pomocą innego środka). Środki kontroli powinny też w jak najmniejszym stopniu obciążać obywateli – podkreśla GIODO.

Ingerencja w prawa obywateli tylko na drodze ustawy

Ustawa antyterrorystyczna zakłada utworzenie wykazu, który będzie zawierał informacje o osobach, które prowadzą działalność terrorystyczną, są poszukiwane za prowadzenie takich działań, istnieje podejrzenie, że mogą prowadzić taką działalność lub biorą udział w szkoleniach terrorystycznych. Zasady prowadzenia tego wykazu m.in. zakres informacji, jakie są w nim gromadzone, określił Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w niejawnym zarządzeniu. Zdaniem GIODO jest to sprzeczne z Konstytucją.

Zgodnie z art. 51 ust. 5 Konstytucji tylko ustawa może określać zasady i tryb gromadzenia i udostępniania informacji o osobach. Dodatkowo art. 93 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji stanowi, że zarządzenia ministrów (w tym szefa ABW) to regulacje wewnętrzne i nie mogą być podstawą decyzji wobec obywateli.

Prawo do prywatności także dla cudzoziemców

GIODO podkreśla, że prawo do prywatności przysługuje także osobom, które nie są polskimi obywatelami. Również w ich przypadku ingerencja w prawa i wolności powinna być jak najmniejsza.

Zdaniem GIODO można więc pobierać odciski linii papilarnych czy utrwalać obraz twarzy cudzoziemców, aby ich zidentyfikować. Jednak pobieranie materiału biologicznego do oznaczenia profilu DNA to już nadmierna ingerencja w ich prywatność. Zwłaszcza, że ustawa antyterrorystyczna nie określa zasad postępowania z materiałem biologicznym. Nie przyznaje też cudzoziemcom prawa do odwołania się od decyzji o pobraniu materiału biologicznego i żądania usunięcia tego materiału oraz stworzonego na jego podstawie profilu DNA.

GIODO poinformował, że podczas prac legislacyjnych nad projektem ustawy wielokrotnie podkreślał, że musi ona przestrzegać zasad przetwarzania danych osobowych, takich jak zasada legalności, adekwatności i proporcjonalności.

Wioleta Szczygielska

Autor: Wioleta Szczygielska

Specjalista z zakresu prawa ochrony danych osobowych. Wieloletni redaktor fachowych publikacji związanych z tematyką ochrony danych osobowych.

Czytelnicy tego artykułu skorzystali również z poniższych narzędzi

Nasi partnerzy i zdobyte nagrody


© Portal Poradyodo.pl

Poznaj kluczowe zagadnienia, z jakimi możesz się zetknąć podczas codziennej pracy IODO.
E-kurs dla początkującego Inspektora Danych Osobowych. Rzetelna wiedza i praktyczne ćwiczenia.

SPRAWDŹ »

x
wiper-pixel